Dan la Fèrm KazKapar, dan zané swasannbrèz, pandan lo révolision kréolist, in bann zanimoun la mèt la min ansanb…fin la pat ansanb mi dobré dir, pou fout déor Lom, pou rèv in sosiété ras-mélé, plis zis, ou sa tout zanimoun sré égal innalot. Landmin lo révolision, lo zanimoun mwatié boug mwatié koson, Pétrel Wa-Ho la pran lo komannman dan la Fèrm. Soman vwala, in zistwar kréol lé pa in zistwar si na pwin in mé, kom diré mon mémé Mari Edmé, kan li la pèrs son furonkle ankisté sanb zidéo trotskist bann troudki troudo té vé fé anval ali. Vitman la fureur du tonton Wa-Ho la levé, akoz lavé d’zanimoun perspikas kom Sèrf Sinagalé té kap pèrs lo filé lilizion bann frankoson té mèt dan la fèrm, pou débaskil zot kosonsité, di koté d’lar la proz, in pé kom in la-dous-i-san dan prézidis esklavazis.

Dan Lil la dilusion, koz-an-proz : alala lo solision pou misionèr frankoson i dilu zot léritaz ti krim, pou pran swin disting lo ti koson, sanb lo gran koson : dinkoté i fo dilué, i fo sirtou pa gard la koulèr ! Lot koté i fo distingé : ti koson ek gran koson na rien a war !  Alala in legzanp sistèm doubpensé Ti Zorz Orwèl noré pi razouté dan son liv milnèfsan-katrovinkat : koméla sistèm doubpensé Soligrokèr Sien Sien ek Zigo Wa-Ho i tienbo sektèr kan i fo sort lé kro pou protèz léritié Proz Vèrzès : sétadir lo kokomantèr Wa-Ho, sat i défann korzéam bann zagrésèr si la plaz, lo grèn séré sanb romor an travèr la gorz, sa i done bann grovèrgoz in vwa naziyar kan zot i sant zot maléryab: « Nout tout la gyin parey ! Na pwinn triaz dan nout zansèt ! Ou diviz ou la ! Mwin lé in kaf dan in kor blan… »

Alé fé pik azot don bann frankoson ! Astèr la pi lèr pou pass la pomad si ban ti né-griyé akoz la pèr frwas bann ti mari lanfrwas, astèr, nou rod pi kisa lotèr, nou pran la otèr dopi nout safodaz lazoupa dan kan, pou fé d’triaz dan nout foré, pou war pli klèr, riskap, si bondié na pitié, na gyin désoun lo nébilèz frankoson la.

Ecriture, mise en scène: Benjamin CLEMENT